Op dit moment is hun circulaire naaitatelier nog de kleinste bedrijfstak, maar maatwerkbedrijf Weerwerk ziet het groots. De nieuwe wetgeving rond producentenverantwoordelijkheid kan op termijn enorme kansen creëren voor sociale ondernemingen. “Samenwerkingen zijn daarbij de sleutel tot succes”, vertelt Eline De Langhe, sectormanager Inpak, Montage en Textiel bij Weerwerk.
Maatwerkbedrijven brengen circulaire economie tot bloei
Een stiekeme knipoog van Wendy Van Wanten en de brede glimlach van Kate Ryan heten je welkom in het naaiatelier van maatwerkbedrijf Weerwerk in Roeselare. De bekende koppen prijken op een upcycled draagtas, één van de vele producten die hier uit de naai- en stikmachines vloeien. Het zestal maatwerkers maakt ook strandstoelen, pennenzakken, foodwraps, zitzakken, fietstassen, toilettasjes… Allemaal uit restmateriaal dat ondernemingen en overheden aanleveren.
“Reclamezeilen, grote spandoeken, vlaggen, oude werkkledij… Bedrijven en overheden brengen dat binnen, wij maken er iets nieuws van, en zij kopen het terug”, vertelt Eline.
Van werkpak tot toilettas
Voorlopig werkt Weerwerk nog enkel business-to-business. Ondernemingen of overheden leveren afvalmateriaal aan en krijgen afgewerkte producten terug. Het materiaal blijft hun eigendom: ze betalen voor de werkuren.
Zo liet bijvoorbeeld gemeente Knokke-Heist de fluorescerende werkpakken van hun groendienst omtoveren tot toilettassen. “Vaak dienen die dan als eindejaarsgeschenk of relatiegeschenk”, zegt Eline. “Voor de Vlaamse overheid produceerden we zitzakken en ligstoelen. In overleg met de klant beslissen we wat we maken.”
Kimono’s uit interieurtextiel
Samenwerking over bedrijfsgrenzen heen is een van de belangrijkste wieltjes in het radarwerk dat het circulaire verhaal van Weerwerk doet draaien.
In Gent werken ze samen met een kringwinkel, die tonnen textiel binnenkrijgt. Samen dienden ze een subsidiedossier in bij de provincie Oost-Vlaanderen. “We willen kijken hoe we grote batches werkkledij met een oud logo – vaak nog perfect van kwaliteit – kunnen herwerken tot nieuwe kledingstukken. Samen met een designer willen we de logo’s verwijderen en capsulecollecties ontwerpen die opnieuw verkocht kunnen worden.”
Nog in Gent slaat Weerwerk de handen in mekaar met een ontwerpduo dat kimono’s maakt uit reststoffen van interieurtextiel. “Zij ontwerpen, wij stikken”, zegt Eline. Ook de start-up Resound doet een beroep op Weerwerk voor de productie van modulaire akoestische panelen. “De binnenkant bestaat uit karton en vlas, de hoes uit gerecycleerde jeans. Alle onderdelen zijn losmaakbaar en herbruikbaar.”
Daarnaast neemt Weerwerk deel aan Living Labs van Vlaanderen Circulair. “In een daarvan werken we samen met twee grote Belgische tapijtproducenten. We onderzoeken hoe afvalstromen – van gebruikte tapijten tot afgekeurde tegels – kunnen dienen als grondstof voor nieuwe producten, zoals gezellige poefen.” De conclusie: in elke duurzame circulaire kringloop is samenwerking key.
Circulair is (nog) niet rendabel
Veel projecten vinden hun weg naar Weerwerk via mond-aan-mondreclame. Eline stuurt ook gerichte mailings naar lokale besturen, kunstencentra, festivals en maakt reclame op sociale media. Ondanks dat alles is hun circulaire werking vandaag nog niet rendabel. “Voorlopig vullen we onze capaciteit op met lineaire opdrachten, zoals logo’s op truien borduren”, vertelt Eline. “Dat heeft twee voordelen: we zorgen dat onze medewerkers de techniek volledig onder de knie krijgen en dat onze borduurmachine toch opbrengt. In de nabije toekomst willen we volledig circulair werken, of onze medewerkers inzetten om kleding creatief te herstellen, bijvoorbeeld door over gaatjes of verkleuringen te borduren.”
Webshop
Van die toekomst wordt werk gemaakt. In 2026 lanceert Weerwerk haar webshop, een belangrijke stap om niet meer afhankelijk te zijn van niet-circulaire productie. “Zo willen we onze producten rechtstreeks aan consumenten verkopen”, zegt Eline. “Ondernemingen en overheden zullen materiaal kunnen schenken, zonder verplichting om de eindproducten zelf aan te kopen. Dat geeft ons meer vrijheid en schaal om het circulaire luik te versterken.”
De grootste drempel blijft de kostprijs. “Het is veel handwerk. Bedrijven en consumenten zijn ideologisch mee, maar haken dikwijls af wanneer ze een eerlijke prijs moeten betalen.”
Hier liggen kansen
Voor Weerwerk is circulariteit meer dan een middel om maatwerkers aan het werk te zetten. Het is een doel op zich. “We willen bijdragen aan een schonere wereld én we geloven dat dit de toekomst is voor maatwerkbedrijven”, maakt Eline zich sterk. “De nieuwe wetgeving rond producentenverantwoordelijkheid verplicht producenten om verantwoordelijkheid te nemen voor hun producten na gebruik. Er zijn al bedrijven die hun textiel terug ophalen, maar dan nog niet weten wat ermee gedaan. Daar liggen enorme kansen voor maatwerkbedrijven”, zegt ze.
Weerwerk ziet ook mogelijkheden buiten de textielsector. Ze stappen nu al mee in een project in de bouwsector waarbij herbruikbare materialen bij afbraak gerecupereerd en via materialenbanken opnieuw verkocht worden. “Een circulaire economie kan niet bloeien zonder maatwerkbedrijven”, besluit Eline. “Wij hebben de expertise én de handen om het werk op te knappen.”