De opendataverplichting die in het kader van het energie- en klimaatbeleid van de Vlaamse regering werd voorbereid, dreigde voor veel sociale ondernemingen uit te monden in een zware administratieve last. Zo zouden de medewerkers van ambulante zorgorganisaties van iedere afgelegde kilometer sinds 2021 het verbruik en het verbruikte brandstoftype moeten kunnen opgeven en werd er geen onderscheid gemaakt in wat gevraagd werd tussen bijvoorbeeld grootschalige ziekenhuizen en kleinschalige kinderdagverblijven.
Verso is tevreden over de bijsturing van de administratieve lasten binnen de opendataverplichting
Daarom is Verso al sinds het voorjaar in contact met minister Depraetere hierover en hebben we ook samen met de sociale partners in de sociaal-economische raad van Vlaanderen de aandacht gevestigd op de tekortkomingen in het initiële voorstel. Volgende passage uit het advies vat onze bekommernissen goed samen:
Om ruimere interpretaties en bijkomende rapporteringslasten te vermijden, kan de tekst van het decreet nauwer op de bepalingen uit artikel 6(5) van de EED afgestemd worden door op te nemen dat de energieverbruiksgegevens enkel betrekking hebben op verwarming, koeling, elektriciteit en warm water. (…); de rapportering enkel vereist is voor gebouwen met een bruikbare vloeroppervlakte van meer dan 250 m² (…).
Tot slot hebben we via een gezamenlijke brief vanuit de getroffen sectoren ervoor kunnen zorgen dat het voorontwerp van het verzameldecreet Energie en Klimaat van 24 oktober 2025 werd aangepast. De belangrijkste wijzigingen zijn:
- Alleen energieverbruik van gebouwen moet nog gerapporteerd worden – het energieverbruik voor mobiliteit valt weg.
- Alleen de essentiële gegevens worden gevraagd. Dat wil zeggen: het jaarverbruik van een vestiging, maar geen bijkomende info zoals maandpieken.
- De verplichting geldt enkel voor gebouwen vanaf 250 m² bruikbare vloeroppervlakte. Kleinschalige ondernemingen worden dus gespaard.
- De verplichting geldt enkel voor rechtspersonen en niet voor natuurlijke personen. Initiatieven zoals de zelfstandige kinderopvang worden vrijgesteld.
Dankzij deze aanpassingen wordt de rapportering beperkt tot wat echt relevant is en bruikbaar binnen bestaande systemen, zoals de databank voor VIPA-subsidies en VEB-dienstverlening.
Ingrid Lieten, directeur Verso: “Voor ons was het belangrijk dat de Vlaamse invulling van de opendataverplichting niet verder gaat dan wat Europa vraagt. Het heeft tijd en volgehouden overleg met de kabinetten Depraetere en Gennez gevraagd, maar het resultaat mag er zijn: een haalbare verplichting in plaats van een nieuwe administratieve berg. Een mooie illustratie van wat we samen kunnen bereiken met gerichte belangenbehartiging. Verso en haar leden blijven zich engageren voor een versnelde koolstofreductie in sociale ondernemingen, maar nutteloze administratieve verplichtingen zijn hiervoor niet het antwoord.”
Opname webinar
Op 13 november organiseerden we een webinar om de wijzigingen toe te lichten. We besteedden ook aandacht aan het breder kader van de voorbeeldfunctie van de publieke sector op het vlak van energie en klimaat, waar de opendataverplichting een onderdeel van is. Het webinar is ook opgenomen. (Her)bekijk hieronder de opname en/of download de presentatie.